php operatörleri php ifadeleri


0
PHP DERSLERİ - php operatörleri php ifadeleri
PHP DERSLERİ - php operatörleri php ifadeleri

php operatörleri php ifadeleri

php operatörleri php ifadeleri dersi itibari ile php dersleri başlangıç seviyesi bitmek üzere buraya kadar gelebilen arkadaşları tebrik ederim.

php operatörleri php ifadeleri: php’de yapacağımız her şey için php ifadeleri ni kullanırız. genel olarak <?php ve ?> arasına yazılan her şey bir php ifadesidir.

bu derste; operatörler ve mantıksal ifadeleri anlatacağım. şimdiden söyleyeyim baya örnekli bir yazı olacak:)

ifadelere ve değişkenler üzerinde bir takım işlemler yapmamızı ve koşullar belirtmemizi sağlayacak olan operatörler‘den başlayalım.

PHP operatörleri

biraz uzun ve karmaşık gelebilir, ama korkmayın! kolay. Bu başlık altında sırayla aritmetik operatörler, atama operatörlerini, karşılaştırma operatörleri, mantıksal operatörler ve diğer operatörler’i anlatacağım.

Aritmetik operatörler


Bu operatörler ile istediğin değerlerin toplamasını, çıkarmasını, bölmesini ve çarpmasını yapabilirsin. ilkokulda öğrendiğiniz 4 işleme çok benzer. o yüzden çok basit.

örnek:

operatör  isim  örnek 
+  toplama  $a+$b 
  çıkarma  $a-$b 
*  çarpma  $a*$b 
/  bölme  $a/$b 
%  modül  $a%$b 

 

uygulamalı örnek ise şu şekilde;

ekranda 35 yazar

$a değişkeninin değeri 10, $b değişkeninin değeri 30, $c değişkeninin değeri ise 5. $sonuc değişkenine de $a değişkeni artı $b değişkeni ve eksi $c değişkeni dedim, bu da $sonuc değişkenine 10 + 30 – 5 işlemini yaptırarak 35 değerini verdi.

gördüğünüz gibi baya basit. aynı işlemi farklı bir örnek:

ekranda 21 yazar.

Karakter katarı operatörleri


iki ya da daha fazla karakteri arda arda eklemek için kullanılır. Yazıları ve  değerleri yan yana birleştirmek ve başka değerlere eklemek için “.” (nokta) operatörünü kullanacağım.

örnek:

Ekranda merhaba recep yazar. $sonuc değişkenine $mesaj değişkeni ile $isim değişkenini yan yana ekledim.

bir örnek daha (konu böyle iyi anlamış olursunuz o yüzden örnekleri mutlaka yapın sizde)

Bu sefer de aynı şey yazar. Farklı yaptığım şey; $mesaj değişkeni kullanmak yerine sonuç değişkenine direkt mesajımızı verdim ve yanına nokta operatörü ile $isim değişkenini birleştirdim.

Tek tırnak ile çift tırnak arasındaki fark


dikkat etmeniz gereken bir konu: php’de (çift tırnak) ile  (tek tırnak) arasında bazı kullanım farklılıkları olması. Tek tırnak ile vereceğimiz değerlerin içerisine değişken yazamayız, hemen örnek ile göstereyim:

Ekranda merhaba $isim yazar. Çünkü ben değişkeni de tek tırnak içinde yazdım.

Bu nedenle o $isim‘e bir değişken değil yazı gözüyle baktı. Eğer $isim değişkenini yazdırmak istiyorsan işte o zaman bir yukarıda verdiğim örnekteki gibi yapmalısın.

bahsettiğim olay yalnızca tek tırnak için geçerli. Çift tırnak da ise bu durum farklı.

Çift tırnak içerisine yazacağım değişkenlerin değerleri yazar. Yani nokta operatörünü kullanmadan da değişkenleri çift tırnak içinde birleştirebilirim.

örnek:

dikkat edin bir önceki örnek ile aynı fakat sadece mesaj değişkeninde tek tırnak değil çift tırnak kullandım. bu durumda ekranda merhaba recep yazacak. Çünkü çift tırnak içine yazılan değişkenlerin değerlerini verir. Fakat tek tırnak da böyle olmaz.

Buradaki amaç bazen dolar işaretini kendi başına kullanmam gereken bazı yerlerde PHP’nin o dolar işaretini değişken sanmamasını sağlamaktır.

Mesela ekrana “Ücret: 300$” yazdırmak istediğimde eğer çift tırnak kullanırsak PHP hata verir. Çünkü çift tırnak içerisinde dolar işareti özel karakter ve değişken ifadesi olarak algılanır. Bu durumlarda tek tırnak ya da kaçış operatörü kullanılır.

Kaçış operatörü


Kaçış operatörü ters bölüm işaretidir “\“.

Kaçış operatörünün nasıl kullanıldığına dair bir örnek:

Ekranda Ücret: 300$ yazar. Çift tırnak ile $ dolar işaretini kullandım ama başına ters bölüm işareti koydum. Bu yüzden o dolar işaretini değişken olarak algılamadı.

Çift tırnakta değişken kullandığım için $ dolar işaretinden kaçmakta kullandığım bu operatörü aynı zamanda çift tırnak içine çift tırnak içeren bir şey yazarken kullanabilirim. örnek:

Ekranda recep: “bu kaçış operatörünü anlamak için bir örnek” dedi. yazar. Çift tırnak içinde çift tırnak işaretini kullansaydım php hata verirdi. Ama kaçış operatörü sayesinde böyle bir hata almadım ve kendimi ifade ettim.

Biraz karışık bir konu gibi gelebilir ama aslında basit. şimdi hepsini bir örnek ile gösterecem:

bu  kadar.

Atama operatörleri


Atama operatörleri ile değişkenlere değer atarız. Temel atama operatörü eşittir (=). Bunu geçen örneklerde ve anlatımlarda anladığını varsayıyorum. Tek bir eşittir işareti, istenilen değişkene istenilen değeri atamamı sağlar.

Diğer operatörlerini de bir tablo üzerinde göstereyim. Bu operatörler birleşik atama operatörleri. bir değişkenin sonuna bir değer eklemekte ya da değişkendeki sonuca bir sayı eklememi kolaylaştırır.

örnek vermeden önce tabloda göstereceğim daha sonra örnek.

operatör  kullanışı  karşılığı 
+=  $a += $b  $a = $a + $b 
-=  $a-=$b  $a = $a – $b 
*=  $a*=$b  $a = $a * $b 
/=  $a/=$b  $a = $a / $b 
%=  $a%=$b  $a = $a % $b 
.=  $a.=$b  $a = $a . $b 

 

tablo bu şekilde şimdi atama operatörü kullanımına örnek:

Ekranda 30 yazar. Birleşik atama operatörü kullanarak toplama işlemi yaptım. var olan değişkenin değerine atadığım değişkenin değerini ekledim.

Bu birleşik atama operatörü değişkenin sonuna ekleyeceğim ya da çıkartacağım değerler için aynı değişkeni tekrar yazdırmayarak bana kolaylık sağlamış olur.

Bir değer arttırma ya da eksiltme


Bir değişkendeki sayısal değeri bir arttırmak için çift artı (++) operatörünü, bir değer eksiltmek için de çift eksi (- -) operatörünü kullanmam gerek.

Örnek:

Ekranda 11 yazar. $a değişkeninin değerini 1 artdırdım ve ekrana yazdırdım.

İfadeleri ve operatörleri bir başlık altında toplayınca konu yoğunluğundan dolayı ikiye ayırmak durumunda kaldım. karşılaştırma operatörlerini anlatmaya başlayarak devam ediyorum.

Karşılaştırma operatörleri


Operatör İsim Kullanılışı
== Eşittir $a == $b
=== Denktir $a === $b
!= Eşit değildir $a != $b
!== Denk değildir $a !== $b
<> Eşit değildir $a <> $b
< Küçüktür $a < $b
> Büyüktür $a $b
<= Küçük ve eşittir $a <= $b
>= Büyük ve eşittir $a >= $b

 

Karşılaştırma operatörü olan çift eşittir işaretinde dikkat etmeniz gereken ufak bir ayrıntı var. Çift eşittir işareti iki değeri karşılaştırmakta kullanılır, tek eşittir işareti ise değer atamakta kullanılır. Bu yüzden karşılaştırma operatörü olan çift eşittir kullanmak istediğim zaman tek eşittir yapamadığından emin ol.

Karşılaştırma operatörleri nasıl kullanılır?


Karşılaştırma operatörlerini daha çok soru sormak gibi değerlendirebilirsin. Kullanacağımız bu operatörlerin anlamlarına örnek:

php operatörleri php ifadeleri

 

Yukarıda a ve b değişkenlerine değer atadım. Şimdi karşılaştırma operatörü ile “$a == $b” dediğimde aslında “$a değişkeni $b değişkenine eşit mi?” diye bir soru sormuş oldum. ve Bu karşılaştırmanın sonucu yanlış yani FALSE dönecektir.

Farklı bir operatör ile daha deneyelim: “$b > $a” burada da “$b değişkeni $a değişkeninden büyük mü?” diye sormuş oldum. Bu karşılaştırmanın cevabı da doğru yani TRUE dönecektir.

Mantıksal operatörler

Mantıksal operatörler; birden fazla karşılaştırmayı değerlendirip, birleştirebiliriz. Mesela bir değişkenin hem 0 dan büyük mü hem de 100 den küçük mü diye bir karşılaştırmasını mantıksal operatörler sayesinde yapabilirim.

Mantıksal operatörleri bir tabloda gösterdim.

Operatör İsim Kullanılışı Açıklaması
! Olumsuzsa !$a $a’nın değeri olumsuz yani FALSE ise TRUE yani doğru döner. Aksini yapar olumsuz mu diye sorar.
&& Ve $a && $b $a ve $b’nin değeri olumlu ise olumlu yani TRUE döner, ikisinden birisi olumsuz ise olumsuz yani FALSE döner.
|| Ya da $a || $b $a’nın değeri ya da $b’nin değeri olumlu ise olumlu döner. Birisinin ya da ikisininde olumlu olması yeterlidir.

Bunlara bir örnekte başta dediğimiz; bir değişkenin değeri “0 dan büyük ve 100 den küçükse”

karşılaştırmasını yapalım. Bunun için uygulayacağımız koşul şöyledir: “$a > 0 && $a < 100” Bunun anlamı $a değişkeni 0 dan büyükse ve 100 den küçüksedir. Eğer $a’daki sayı 0 ile 100 arasında ise bu koşulun sonucu olumlu döner.

Hata bastırma operatörü

Hata bastırma operatörü (@) et işaretidir. Her deyimin önünde kullanılabilir. Hata oluşturacak yerlerin başına bunu koyduğunuzda ekrana bir hata çıktısı verdirme’meye yarar.

Hatayı görmezden gelmeye ve sonucu olumsuz yapmamaya yarar.

Diyelim bir bölme işlemi yaptırıyoruz, bu bölme işlemine belki 0 rakamını da yazabiliriz. 0 yazdığımızda PHP bir rakamı 0 a bölemeyeceği için hata verecektir. Bu durumda bu operatör kullanarak hatayı bastırabiliriz. Örnek:

Ekranda hata yazmaz onun yerine olumsuz sonuç döner.

PHP koşullu ifadeleri

Ve nihayet öğrendiğimiz bu operatörleri kullanarak karar verdirme zamanı geldi!

Yapılan çalışmalarda ve sayfalarda mantıklı ve işe yarar sonuçlar verdirtebilmek için kodlarımızın karar vermesi gerekiyor.

php’de karar verdirtebilmek için ise if gibi bazı ifadeleri kullanacağız. Ve bu ifadeler ile kodlarımıza bir mantıklı bir amaç ve sonuç oluşturacağız.

İf ifadeleri

PHP’de if ile kodlarımıza kararlar verdirtebiliriz. Türkçe anlamı eğer olan if ifadesi için bir koşula ihtiyacımız ve koşul sonucunda yapmasını istediğimiz koda ihtiyacımız var.

If’in temel şekli şöyledir:

Hemen bir örnek ile açıklayıp gösterelim:


php operatörleri php ifadeleri

 

İlk olarak $a değişkenine 20 değerini verdik sonrasında if ile “eğer $a değişkeni 10 dan büyükse aşağıdaki kodları çalıştır” dedik.

Yani bu durumda ekranda “a değişkeni 10 dan büyüktür” yazacaktır. Eğer $a değişkenine 5 değerini verseydik ekranda hiçbir şey yazmazdı.

If birden fazla koşul uygulama

Mantıksal operatörler ile if’in içerisine birden fazla karşılaştırma gerçekleştirebiliriz. Mantıksal operatörlerde verdiğimiz bu örneği de hemen if’i kullanarak gösterelim.

php operatörleri php ifadeleri

 

Burada eğer $a değişkeni 0 dan büyük ve $a değişkeni 100 den küçük ise aşağıdaki kodları çalıştır dedik. Ve $a değişkeni değerine 10 verdiğimiz için ekranda a değişkeni 0-100 arasında yazacaktır.

Eğer koşullar gerçekleşmiyorsa { … } parantez içerisine aldığımız kodlar çalışmayacaktır.

Else ifadeleri

Else’nin Türkçe anlamı değilsedir. Yani if koşullar olumlu olduğunda { … } parantez içerisindeki kodları çalıştırırken else’yi kullanarak eğer koşullar gerçekleşmediyse de bir başka kod bloğunu çalıştırabiliriz.

Yukarıdaki örneğimizin üzerinde uygulayarak gösterelim:

php operatörleri php ifadeleri

 

Burada eğer koşullar doğru değilse a değişkeni 0-100 arasında DEĞİL yaz dedik. Ve bu seferde $a değişkenine 200 değerini verdiğimiz için ekranda “a değişkeni 0-100 arasında DEĞİL” yazacaktır.

Hem if hem de else olayına bir örnek daha gösterelim. Ehliyet almak için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekiyor. Şimdi if ve else kullanarak bu durumu ifade edelim:

php operatörleri php ifadeleri

 

Yukarıda hem yaş hesaplama hem de if ile bir ehliyet alabilirlik testi yaptık. Eğer yaşımız 18 den büyük ya da eşit ise ekranda Ehliyet alabilirsin yazacaktır.

Eğer 18 den küçük ya da eşit değilse yaştan 18’i çıkartıp 18 olmasına kalan yılı bularak ekrana ehliyet almak için kaç yıla ihtiyacımız olacağını yazacaktır.

Elseif ifadeleri

Else değilse demekti if ise eğer demekti, yani bu da demek oluyor “değilse eğer”. Bu ifade ile bir koşul uymuyorsa hemen ardından başka bir koşul deneyebiliriz.

Mesela else if ile bir puan değerlendirmesi yapalım. Notumuz eğer 5 ise pekiyi 4 ise iyi 3 ise orta 2 ise geçer 1 ise zayıf yazdıralım.

Ekranda pek iyi yazar.

Switch ifadesi

Sadece bir veya birden fazla eşitliği kontrol etmek istediğiniz durumlarda kullanılabilecek bir ifadedir. Switch ile yapılacak işlemin aynısı else if ile de yapabilirsiniz.

fakat eğer sadece bir veya daha fazla eşitliğin karşılaştırılması üzerine bir ifade kullanılmak isteniyorsa bu işlem için switch daha uygundur.

php operatörleri php ifadeleri

 

Bu tip durumlarda switch kullanmak if kullanmaktan daha performanslı ve kısa oluyor.

Alt alta case ifadesini kullanarak birden fazla değer karşılaştırması yapabilirsiniz.

php operatörleri php ifadeleri

 

Eğer switch içerisinde ifade edilen hiç bir değerde eşleşme olmadığında yapmak istediğiniz bir şey varsa da bunu “default” ile ifade ediyoruz;


php operatörleri php ifadeleri konusu bitmiş oldu.

 

bir sonraki ders: PHP döngüleri (While, for, foreach, do … while)

php resmi sitesi: php.net


Like it? Share with your friends!

0
RECEP AKYÜZ

2012'den bu yana farklı alanlarda projeler üretmekteyim konusu; yazılım,tasarım,kodlama,programlama olan benim başlıca ilgi alanım 2014'den bu yana tecrübelerimi 3 farklı web sitesinden yayınlayarak yeni farklı düşünen insanlara aktarıyorum.

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.